| شنبه، 16 آبان ماه | |
| · | دكتر جلال حجازی دهاقانی |
| سه شنبه، 5 آبان ماه | |
| · | مروری بر صنعت فولاد ضد زنگ |
| دوشنبه، 13 مهر ماه | |
| · | ساخت و تولید قطعات سوپر آلیاژی |
| جمعه، 27 شهريور ماه | |
| · | موتور های دیزل چگونه کار می کنند؟ |
| شنبه، 31 مرداد ماه | |
| · | ششمين دوره مسابقات عمليات حرارتي |
| شنبه، 24 مرداد ماه | |
| · | در مورد استانداردهاي ASTM چه مي دانيد ؟ |
| سه شنبه، 16 تير ماه | |
| · | هدات گرمايي سيالات نانو |
| چهارشنبه، 19 فروردين ماه | |
| · | تخاب فرایند فولاسازی و تکنولوژی2 |
| سه شنبه، 18 فروردين ماه | |
| · | انتخاب فرایند فولاسازی و تکنولوژی |
| يكشنبه، 27 بهمن ماه | |
| · | دمای بین پاسی |
مقالات: ساخت و تولید قطعات سوپر آلیاژی![]() قطعات سوپرآلیاژی کاربردهای متنوع و وسیعی در صنایع مختلف از جملهایمپ لنتها، صنایع زیردریایی، هوافضا و غیره دارند، اما کاربرد عمدة سوپرآلیاژها، در پرههای توربینهای گازی است. این توربینها در سه وزارتخانةدفاع، نفت و نیرو دارای اهمیت فوقالعادهای میباشند. ساخت پرهها یاین توربینها نیاز به توانایی بالایی از لحاظ تکنولوژی دارد. دکتر سیروسعسگری، عضو هیأت علمی دانشکدة مهندسی و علم مواد دانشگاه صنعتی شریف درگفتگوی با شبکه تحلیلگران تکنولوژی ایران (ایتان) دربارة تولید قطعات سوپرآلیاژی و وضعیت کنونی کشور در این زمینه مطالبی را بیان کرد کهخلاصهای از آن، در زیر آورده شده است: روشهای تولید قطعات سوپرآلیاژی، به دو روش عمده تولید میشوند: الف) روش ریختهگری دقیق: این روش، عمدتاً برای تولید پرههای ثابت و متحرکتوربین استفاده میشود. به این دسته از محصولات، "قطعات سوپرآلیاژیریختگی" (Cast Super alloy) میگویند. ب) روش شکلدهی: این روش،شامل فرآیندهایی چون فورج و نورد است و محصولات آن از قبیل دیسک، ورق،میلگرد، لوله و مفتول میباشد. به این گروه از محصولات، "قطعات سوپرآلیاژیکارپذیر" (Wrought Super alloy) گفته میشود. در روش ریخته گری،مهمترین تجهیزات مورد نیاز یک کورة تحت خلاء است، ولی در مورد روششکلدهی، معمولاً تجهیزات پیچیدهتر است. البته در حال حاضر امکانات وسیعشکلدهی در سطح کشور وجود دارد و مشکل اصلی در این بخش، ضعف در دانش فنیاست. تولید قطعات سوپرآلیاژی به روش ریختهگری برای تولید یک قطعة سوپرآلیاژی به روش ریختهگری بهخصوص پرة توربین که مهمترین قطعه سوپرآلیاژی است، چهار مرحله باید انجام شود: 1- مهندسی معکوس (جهت تهیة نقشه و مشخصات فنی) 2- ساخت قالب و ریختهگری دقیق 3- ماشینکاری قطعات ریختهشده 4- پوششدهی اینچهار مرحله برای تولید پره، به خصوص "پرههای متحرک" ردیف اول و دوم بایدانجام شوند. البته "پرههای ثابت" ممکن است بخش پوششدهی را نداشته باشند. همچنین پرههای متحرک در ردیفهای سوم و بالاتر در بعضی موتورها ممکن استاز طریق فرایند فورجینگ تولید شده و پوشش نداشته باشند. همچنین برای ایجادهر صنعت، سه عامل تجهیزات، نیروی انسانی ماهر و دانش فنی، لازم است که باتوجه به این سه عامل، میتوان به بررسی وضعیت کشور در مورد مراحل چهارگانةفوق و نیز مشکلات آنها پرداخت: 1- مهندسی معکوس در اینجامنظور از مهندسی معکوس فرایندی است که در آن از تعدادی نمونه موجود،مشخصات فنی و نقشههای مورد نیاز برای تولید و ساخت نمونههای مشابه بدستآید. این فرایند شامل اندازهگیریهای ابعادی به وسیلهCMM ودستگاههای مخصوص دیگر و سپس تهیة نقشه میباشد. تجهیزات لازم، تقریباً درکشور موجود بوده و CMM و نرمافزارهای مورد نیاز نیز موجود است. نیاز اصلیبه نیروی انسانی متخصصی است که توانایی Surface modeling با دقت کافی راداشته باشد. مشکلی که در تولید پرههای توربین وجود دارد، ایناست که پره، محصول نهایی نیست بلکه محصول نهایی "توربین" است و پرههاباید طوری دقیق ساخته شوند، تا وقتی تعداد زیادی پره در توربین نصبمیشوند شرایط لازم را ایجاد نمایند. ممکن است قطعه تولید شده چیزی شبیهبه پره اصلی باشد، اما رعایت تلرانسهای مجاز، بالاخص در نقاط حساس پره،نیازمند تجربه کافی است. تلرانسهای قسمتهای مختلف پره بالاخص در نقاطحساس بر توان خروجی موتور بویژه در موتورهای هوایی تاثیر تعیینکنندهایدارد. برای حل این مشکلات و تربیت نیروهای ماهر، باید انتقالدانش فنی لازم انجام شود و این دانش فنی باید از شرکتهایی انتقال یابد کهدارای اعتبار بینالمللی در این زمینه هستند. معمولاً شرکتهایی تواناییاین کار را دارند که از اطلاعات OEM بهرهمند باشند؛ یعنی با طراحی موتورآشنا بوده و تلرانسها را بدانند، حساسیتها را بشناسند و با پارامترهاییکه باید از نظر ابعادی کنترل شوند، آشنایی داشته باشند.(رجوع شود به: نقدو بررسی روش انتقال تکنولوژی پرههای توربین) با توجه به مطالببالا شاید این تصور پیش آید که بحث مهندسی معکوس منتفی است، چون نیازمنددانش طراحی و ساخت توربین است. اما باید توجه کرد که در قطعات با حساسیتکم و نیز توربینهایی که قدرت پایینی دارند، براحتی میتوان مهندسی معکوسرا پیاده کرد. برای قطعات بزرگ و حساس و بهخصوص پرههای هوایی این نکاتقابل چشمپوشی نیست و باید با شرکتی که توان کافی را دارا باشد، همکاریشود. فعالیتی که در این بخش در کشور انجام شده روی پرههای کوچک و سادهبوده که در آنها حفرههای خنککننده وجود ندارد. 2- ریختهگری دقیق درریختهگری دقیق، ابتدا قالب موم ساختهشده و سپس قطعات از جنس تزریق شده وپس از مونتاژ روی خوشه مومی پوسته سرامیک ایجاد میشود. در مرحله بعد مومتبخیر شده و پوستة سرامیکی بهعنوان قالب عمل کرده و ریختهگری انجاممیگردد. برای ساخت قطعات کوچک، دو کورة دوچمبره (Double chamber vim) موجود است. اما برای ساخت قطعات بزرگتر نیاز به کورههایی با ظرفیتبالاتر است. در حال حاضر برای ظرفیتهای بالا، در داخل کشور فقط دستگاهتکچمبره وجود دارد که معمولاً برای تولید شمش به صورت نیمهصنعتی بکارمیرود. تاکنون چند قطعه بهصورت آزمایشگاهی ریختهگری شده است. در اینراستا چند بازدید انجام شده و امکاناتی نیز وارد شده است ولی این امکاناتجهت تولید انبوه جوابگو نیست. موضوع حایز اهمیت دیگر این است کهدر فرایند ریختهگری پارامترهای بسیاری از جمله پارامترهای محیطی مثلرطوبت، دما و غیره دخیل است که تجهیزات خاصی را جهت کنترل نیاز دارد. درشرکتهای معتبر این پارامترها از طریق سیستم کنترل مرکزی تنظیم میشوند کهباید روی این موارد کار شود. از نظر دانش فنی قلب فرایند ریختهگری ساختقالب سرامیکی بویژه برای پرههای نازک و ماهیچهخور است. از نظرنیروی انسانی، در این 10 سال خوب عمل شده است اما از نظر دانش فنی بایدروی قطعات مورد نظر با دقت کار شود، چون تولید قطعات به این روش دشواریخاص خود را دارد. البته برای تولید قطعات ساده و با ضخامتهایزیاد (توربینهای قدیمی و صنعتی) که از نظر تلرانسهای ابعادی حساسیتکمتری دارند، مشکل چندانی وجود ندارد. اما در مورد قطعات نازک و قطعاتماهیچهخور و سوراخدار پیچیدگیها و حساسیتهای خاص وجود دارد. از آنجاکه در ریختهگری دقیق، دانش پایة آن موجود است، در بحث دانش فنی بایدبیشتر به نکات پیچیده و ظریف توجه شود. یعنی بعد از این باید برای کسبدانش فنی قطعات نازک، قطعات پیچیده و قطعات بزرگ دارای حساسیت بیشتر، تلاششود. قطعات پس از ریختهگری معمولاً باید تحت عملیات HIP قرار گیرند. بهدلیل عدم وجود تجهیزات مورد نیاز در حال حاضر قطعات ریختگی در خارج ازکشور HIP میشوند. 3- ماشینکاری قطعات سوپرآلیاژی بعداز ریختهگری باید ماشینکاری شوند که نقشهها و دستورالعملهای لازم ازطریق مهندسی معکوس آماده میشود. ماشینکاری سوپرآلیاژها صنعت مربوط بهخود را دارد. سوپرآلیاژها و بهخصوص آنهایی که ریختهگری میشوند، بسیارسخت و محکم میباشند. در 10 سال گذشته برای تراشکاریهای ساده، تجهیزاتخوبی خریداری شده است و دانش فنی آن در حال تکمیل و توسعه میباشد وتقریباً در تراشکاری پرة ریخته شده، مشکلی وجود ندارد. اماتکنولوژی بعدی مورد نیاز در این قسمت، تکنولوژی سوراخکاری پرهها به روشالکتروشیمیایی جهت ایجاد سوراخهای خنککننده هوا روی پرهها میباشد. دراین بخش فعلاً دانش فنی و تجهیزات لازم موجود نیست و وزارت نیرو در حالوارد کردن تکنولوژی آن است. در حال حاضر شرکتهای داخلی برای سوراخکاریقطعات، آنها را به خارج از کشور ارسال میکنند. 4- پوشش دهی برایپوششدهی در کشور، دو مرکز خوب موجود است. یک مرکز در "صها" است کهپوششدهی پرههای هوایی را انجام میدهد و با استانداردهای 30 سال پیش کارمیکند. مشکل این مرکز، قطع ارتباط با صنعت مادر خود و عدم بهروزکردناستانداردهای خود است. مرکزی نیز در کرج وجود دارد که روی پوششدهیپرههای صنعتی وزارت نیرو مشغول فعالیت است. مطلب قابل توجه دراینجا، حرکت به سمت پوششهای جدید است. در حال حاضر قطعاتی در داخل کشوروجود دارند که با "پلاسما اسپری" تحت خلاء، پوشش داده میشوند. هرچند کهتجهیزات آن قبلاً خریداری شده است، ولی به طور متمرکز روی آن کاری صورتنگرفته است، لذا برنامهریزی در این زمینه نیز ضروری است. وضعیت کنونی کشور در رابطه با تولید توربین گازی اقداماتیتوسط وزارتخانههای نیرو و نفت، جهت تمرکز تولید توربین در حال انجاماست. یکی از مشکلات مهم در بحث ساخت و تعمیر توربینها، تنوع آنها میباشدکه در نتیجه توجیه اقتصادی از بین میرود. بنابراین در این وزارت خانههاتصمیم گرفته شد که تنوع، پایین آورده شود و انتقال دانش روی موتورهایخاصی انجام گیرد. در این رابطه وزارت نیرو برای تولید 30 عددتوربین گازی "زیمنس" که با استفاده از شرکتهای داخلی ساخته خواهد شد،قراردادی با شرکت Ansaldo ایتالیا منعقد کرده است که در این راستا شرکت "توگا" تأسیس شده است. در این قرارداد، تکنولوژی تمامی بخشهای توربین بجزپرههای آن انتقال داده میشود و اخیراً برای تولید پرههای این توربینهابا شرکتهای Non-OEM ارتباط برقرار شده است. وزارت نفت نیزقراردادی با "Alstom" جهت ساخت 50 دستگاه توربین، برای انتقال دانش فنی بهداخل کشور منعقد کرده است که البته در اینجا نیز پرهها جزء قرارداد نیست. در بخش هوایی اطلاعات دقیقی در مورد برنامه کلان ساخت موتورهایتوربین گازی در دسترس نیست. اما رشد صنعت پرههای هوایی در کشور نیاز مبرمبه برنامهریزی کلان و تعیین اهداف درازمدت در این زمینه دارد. کلمات کليدي : ارسال شده در مورخه : دوشنبه، 13 مهر ماه ، 1388 توسط behzad_hs
مرتبط با موضوع : آمالگام چیست؟ [پنجشنبه، 17 دي ماه ، 1388] موتور های دیزل چگونه کار می کنند؟ [جمعه، 27 شهريور ماه ، 1388] در مورد استانداردهاي ASTM چه مي دانيد ؟ [شنبه، 24 مرداد ماه ، 1388] جوش MAG [شنبه، 17 شهريور ماه ، 1386] نگاهي بر انواع فلزات [يكشنبه، 13 خرداد ماه ، 1386] آمالگام چیست؟ [سه شنبه، 8 خرداد ماه ، 1386] |
امتیاز دهی به مطلب
تعداد آراء: 16 ![]() انتخاب ها
|